در قره باغ چه خبر است؟

به گزارش مرجع مقالات، آذربایجان و ارمنستان بار دیگر به روی هم آتش گشوده اند و یکی از سخت ترین درگیری ها میان این دو کشور در منطقه قره باغ رقم خورده است. به نظر می رسد که در شرایط فعلی راه چاره فوری برای کنترل و کاهش درگیری ها وجود ندارد.

در قره باغ چه خبر است؟

جهت دریافت خدمات معماری ویلا با گروه ساختمانی آبان در ارتباط باشید. گروه آبان با سالهای تجربه طراحی معماری و ساخت و مشارکت در پروژه های ساختمانی ویلا و باغ کوچک و بزرگ بهترین انتخاب جهت مشاوره و اجرا میباشد.

مهسا مژدهی: بحران میان آذربایجان و ارمنستان بالا گرفته است. این بار دیگر مساله به سادگی تبادل آتش میان دو کشور در مناطق مرزی نیست. اوضاع جدی تر شده و به نظر می رسد که دو کشور حاضر به عقب نشینی از خواسته هایشان نیستند و مطابق معمول پای دیگر کشورها هم به میان آمده است. بعضی معتقدند مساله میان اذربایجان و ارمنستان، اگر از کنترل خارج شود می تواند به جنگی ویرانگر و همه جانبه تبدیل شود.

جمهوری های آذربایجان و ارمنستان، دو جمهوری استقلال یافته از اتحاد جماهیر شوروی از سال 1992 به دنبال تصرف منطقه قره باغ کوهستانی توسط ارمنستان و اعلام خودمختاری این منطقه وارد درگیری نظامی شدند و کوشش های بین المللی برای حل این مناقشه تا به امروز بی نتیجه بوده است.

درگیری ها چطور شروع شد؟

سال جاری برغم گذشت ماه های بهار و قدری از تابستان، هیچ درگیری جدی میان دو طرف روی نداده بود تا اینکه در روز 12 جولای ، وزارت خانه های دفاع جمهوری آذربایجان و ارمنستان از درگیری در منطقه طاووس (به تعبیر آذری ها طووز و به تعبیر ارمنی ها طاووش) که مرز رسمی جمهوری آذربایجان و ارمنستان است و مناقشه ارضی بر سر قره باغ شامل حال آنجا نمی شود، اطلاع دادند. دو طرف همدیگر را به نقض آتش بس و شروع درگیری متهم نموده اند. وزارت دفاع جمهوری آذربایجان خاطرنشان کرد که این کشور دو نفر کشته و پنج نفر زخمی داده است و هنوز از تلفات طرف ارمنی آماری ندارد. وزارت دفاع ارمنستان نیز خاطرنشان کرد که این کشور در درگیری روز 12 جولای کشته نداشته است و یک ماشین نظامی متعلق جمهوری آذربایجان در منطقه درگیری برجای مانده است.(اینجا بیشتر بخوانید)

روز ششم مهر جمهوری آذربایجان ادعا کرد که نیروهای این کشور بر 6 روستای تحت کنترل ارمنستان مسلط شدند. غروب یکشنبه ششم مهر مجلس جمهوری آذربایجان در بعضی شهرها و مناطق حالت جنگی خاطرنشان کرد. تعداد آسیب دیدگان از این درگیری ها خیلی زود بالا رفت و غروب اولین روز از شروع آن تعیین شد که بر اثر درگیری ها میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان دست کم 23 نفر از جمله یک خانواده 5 نفره کشته شدند.

در روز هفتم مهرماه رئیس جمهور آذربایجان با بیان اینکه اجازه پایمال شدن خون شهدایمان را نخواهیم داد، خاطرنشان کرد که ما از خاک خود دفاع می کنیم و قره باغ متعلق به آذربایجان است. الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان خاطرنشان کرد: اجازه پایمال شدن خون شهدایمان را نخواهیم داد. خودروهای نظامی متعلق به ارتش ارمنستان را منهدم کردیم. ما از خاک خود دفاع می کنیم و قره باغ متعلق به آذربایجان است. یک عضو وزارت دفاع ارمنستان با اتهام زنی به جمهوری آذربایجان درباره درگیری های اخیر مرزی هشدار داد، ضرورت اقتضا کند این کشور از موشک های بالستیک اسکندر و جنگنده های سوخو 30 استفاده می نماید. وزیر خارجه جمهوری آذربایجان در پاسخ به این تهدید گفت، اگر ارمنستان از سیستم موشکی اسکندر استفاده کند، نیروهای جمهوری آذربایجان می توانند دست به مقابله به مثل بزنند.

همچنین وزارت دفاع ارمنستان خاطرنشان کرد که درگیری نیروهای این کشور با نظامیان آذربایجان در شمال و جنوب قره باغ ادامه دارد. وزارت دفاع ارمنستان خاطرنشان کرد که نیروهای آذربایجان با توپخانه سنگین اقدام به گلوله باران منطقه قره باغ و روستاهای اطراف آن نموده اند. سه شنبه شب رئیس جمهور آذربایجان هرگونه برآورد درباره گفت وگو با مقامات ارمنستان برای برطرف تنش ها بر سر منطقه مورد مناقشه قره باغ کوهستانی را رد کرد. در ادامه درگیری ها در روز نهم مهرماه منطقه مورد مناقشه قره باغ کوهستانی، وزارت دفاع آذربایجان مدعی شد که یک سامانه اس -300 ارمنستان را نابود نموده است. این وزارت خانه آذربایجانی در گزارشی درباره تلفات و خسارات وارد آورده به طرف ارمنستانی، از کشته و زخمی شدن 2300 سرباز این کشور در حملات باکو از ابتدای درگیری ها در منطقه قره باغ کوهستانی اطلاع داد. در همان روز رئیس جمهوری آذربایجان اظهار کرد: تنها شرط آذربایجان عقب نشینی ارمنستان است و در صورت عقب نشینی درگیری ها متوقف خواهند شد.

نقش ترکیه

بلافاصله بعد از اعلام از سرگیری درگیری ها بین ارمنستان و آذربایجان، وزیر خارجه ترکیه در تماس تلفنی با همتای روس خود درباره از سرگیری درگیری های جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه مورد مناقشه قره باغ رایزنی کرد.

طبق گزارش دیلی صاباح، وزارت خارجه ترکیه خاطرنشان کرد که مولود چاووش اوغلو در رایزنی تلفنی یکشنبه با سرگئی لاوروف درباره تشدید درگیری بین اذربایجان و ارمنستان صحبت کرد.

تماس تلفنی وزرای خارجه ترکیه و روسیه در شرایطی اجرا شده که پیشتر وزارت خارجه روسیه در بیانیه ای خواهان آتش بس فوری و اغاز مذاکره بین این کشور برای انتها دادن به درگیری ها بر سر منطقه مورد مناقشه قره باغ شد.

از سوی دیگر، وزارت خارجه ترکیه هم درباره از سرگیری درگیری ها بر سر منطقه مورد مناقشه قره باغ به ارمنستان هشدار داده بود.

سپس رئیس جمهوری ترکیه از شهفرایندان ارمنستان خواست تا آینده خود را به دست بگیرند و علیه نخست وزیر کشورشان باشند. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه از مردم ارمنستان خواست تا آینده خود را از دست دولتی بگیرند که آنها را به سوی فاجعه سوق می دهد و آنهایی که از این مقام نظیر عروسک خیمه شب بازی استفاده می نمایند. این اظهارنظر از سوی اردوغان در پی درگیری اخیر بین نیروهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان در منطقه ناگورنو-قره باغ مطرح شده است. اردوغان در توئیتر نوشت: در حالی که من از مردم ارمنستان می خواهم که آینده خود را از دست دولت که آنها را به فاجعه سوق می دهد و کسانی که از آن مانند عروسک خیمه شب بازی استفاده می نمایند، بیرون بکشند، ما همچنین از تمام دنیا می خواهیم که در نبرد با تهاجم و بی رحمی، در کنار جمهوری آذربایجان باشند.

اردوغان در رشته توییت اش همچنین نوشت: ملت ترکیه با همه امکاناتی که در اختیار دارند در کنار کشور برادر آذربایجان می ایستند. وی اضافه نمود: جامعه دنیای نتوانسته است که موضع گیری لازم را در قبال تجاوز تحریک آمیز ارمنستان اتخاذ کند و باردیگر معیارهای دوگانه ای را دنبال نموده است. رییس جمهوری ترکیه در ادامه نوشته است: ما از همه دنیا می خواهیم تا در کنار آذربایجان و مبارزه اش علیه آنچه که او اشغالگری و ظلم ارمنستان خوانده بایستند.اردوغان همچنین از مردم ارمنستان خواست تا آینده خود را از دست دولتی بگیرند که آنها را به سوی فاجعه سوق می دهد و آنهایی که از این مقام مانند عروسک خیمه شب بازی استفاده می نمایند.

روز بعدرئیس جمهور ترکیه دوباره با محکوم کردن اقدامات ارمنستان در تنش ها بر سر منطقه قره باغ کوهستانی، گفت فقط با عقب نشینی نیروهای ارمنستانی از قره باغ است که صلح به منطقه باز می شود. رجب طیب اردوغان با موضع گیری رسمی علیه ارمنستان و حمایت از آذربایجان در موضوع منطقه مورد مناقشه قره باغ، خواهان عقب نشینی نیروهای ارمنستان از این منطقه شد. اردوغان طی سخنرانی در همایش قوانین دریایی بین المللی در استانبول، گفت: من بار دیگر حملات دیروز ارمنستان به سرزمین آذربایجان را محکوم می کنم. او در ادامه با متهم کردن ارمنستان به اشغال بخشی از خاک آذربایجان، گفت: ترکیه به ایستادن در کنار برادران آذربایجانی با تمام امکانات خود ادامه می دهد.

روز هشتم مهر ماه وزارت دفاع ارمنستان خاطرنشان کرد که یک ففرایند جنگنده اف16 ترکیه، یک ففرایند سوخو 25 نیروی هوایی ارمنستان را سرنگون نموده است. گزارش رسانه ها حاکی از آن بود که خلبان جنگنده سوخو 25 ارمنستان، کشته شده. این در حالی است کهوزارت دفاع ترکیه در بیانیه ای گزارش های مربوط به مشارکت هواپیماهای نظامی و هواپیماهای بدون سرنشین این کشور در درگیری های قره باغ علیه ارمنستان را تکذیب کرد.

درگیری ها تا آنجا ادامه داشت که سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه گفت که مسکو اطلاعات موثق در اختیار دارد که شماری جنگجو از سوریه به قره باغ انتقال یافته اند و این اطلاعات از رسانه ها گرفته نشده است. ماریا زاخارووا روز پنجشنبه در جمع مرجع مقالات در واکنش به پرسش خبرنگاری در مورد امکان انتقال جنگجویان از سوریه به قره باغ برای نبرد به نفع یکی از طرف های مناقشه گفت: ما این اطلاعات معتبر را در اختیار داریم و بنابراین شما در این مورد حق دارید. زاخارووا اضافه نمود: این اطلاعات در رسانه های خبری و نیز اخبار در شبکه های اجتماعی منتشر شده است و برای بیانیه ای که در وزارت خارجه روسیه در این مورد منتشر کردیم اطلاعات کافی در اختیار داریم که بر اساس واقعیت های موجود است. بعضی رسانه های روسیه در روزهای اخیر مدعی شدند که جمهوری آذربایجان شماری از جنگجویان در سوریه را با یاری ترکیه به این کشور منتقل نموده و این افراد در زد و خوردهای مسلحانه در قره باغ شرکت می نمایند.

رویکرد ایران

از اولین روز از شروع درگیری ها سخنگوی وزارت امور خارجه ایران خواهان توقف فوری درگیری ها بین آذربایجان و ارمنستان و شروع گفت وگو بین دو کشور شد و آمادگی ایران را برای استفاده از ظرفیت های خود به منظور برقراری آتش بس و گفت وگو خاطرنشان کرد. سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز(یکشنبه) در ارتباط با درگیری های نظامی به وقوع پیوسته یبن جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان گفت: جمهوری اسلامی ایران از نزدیک و با نگرانی درگیری های نظامی بین جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان را دنبال می نماید و ضمن دعوت طرفین به خویشتنداری، خواهان توقف فوری درگیری ها و شروع گفت وگو بین دو کشور است. محمدجواد ظریف نیز در توئیتی عنوان نمود که همسایگان ایران در اولویت هستند و آماده ارائه مساعی جمیله به منظور فراهم ساختن گفتگوها هستیم.

رویکرد غربی ها

فرانسه به عنوان یک عضو اتحاد مینسک روز اول درگیریها، با ابراز نگرانی درباره درگیری ها در منطقه قره باغ از دو طرف خواست هر چه سریعتر خصومت ها را کنار گذاشته و مذاکره را از سر بگیرند.

سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه خاطرنشان کرد: فرانسه درخصوص درگیری های گسترده در حال جریان در قره باغ و اطلاعات مربوط به کشته شدن غیرنظامیان در این مناقشه به شدت نگران است. این سخنگو اضافه نمود: فرانسه به عنوان رئیس مشترک گروه مینسک، با شرکای روس و آمریکایی خود، بر تعهد خود برای دستیابی به راهکاری پایدار و به وسیله مذاکره و با رعایت قوانین بین الملل، برای مناقشه قره باغ تاکید دارد.

فرانسه عضو گروه مینسک است که مسئولیت میانجی گری بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان درخصوص مناقشه قره باغ را بر عهده دارد. اما این گروه تا به امروز کاری از پیش نبرده اند. کمی بعد اتحادیه اروپا هم به نگران ها اضافه شد.

رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواهان توقف فوری درگیری بین آذربایجان و ارمنستان و انجام مذاکرات بدون هیچگونه پیش شرط شد. به نوشته خبرگزاری آناتولی جوزپ بورل رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در این باره گفت: اتحادیه اروپا خوستار توقف فوری درگیری ها، تنش زدایی و رعایت دقیق آتش بس بین دو کشور است.

بورل با اشاره به وجود سازمان همکاری مالی و توسعه برای حل اختلاف بین دو کشور گفت: بازگشت به مذاکرات بدون هیچگونه پیش شرط جهت حل و فصل مناقشه قره باغ کوهستانی تحت نظارت گروه مینسک ضروری است. رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا تنش در قره باغ کوهستانی را نگران نماینده و آن را لطمه ای به ثبات منطقه خواند.

یک روز بعد، رئیس جمهوری آمریکا گفت که ایالات متحده برای توقف خشونتی که میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در جریان است، کوشش می نماید؛ دو عضو سابق اتحاد جماهیر شوروی که جنگی در دهه 90 داشته اند. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در کنفرانس خبری عصر یکشنبه گفت: با جدیت به این موضوع نگاه می کنیم. ما روابط بسیار خوبی در آن منطقه داریم. آنالیز خواهیم کرد که آیا می توانیم آن را متوقف کنیم یا خیر.

روز آدینه روسای جمهوری سه کشور روسیه، آمریکا و فرانسه در بیانیه ای مشترک خواهان توقف فوری درگیری ها در قره باغ شدند. ولادیمیر پوتین، دونالد ترامپ و امانوئل مکرون روسای جمهوری روسیه، آمریکا و فرانسه با انتشار بیانیه مشترکی خواهان توقف فوری درگیری ها در قره باغ شدند. در این بیانیه آمده است: روسای جمهوری روسیه، آمریکا و فرانسه به عنوان روسای مشترک گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا تشدید خشونت ها در خط تماس منطقه مورد مناقشه قره باغ کوهستانی را قاطعانه محکوم می نمایند.

روس ها چه می خواهند؟

در اولین روز درگیریها ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه با نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان در گفت و گویی تلفنی درخصوص درگیری های بین نیروهای آذری و ارمنی در قره باغ گفت و گو و خواهان توقف این تنش ها شد. دفتر مطبوعاتی کاخ کرملین روز یکشنبه خاطرنشان کرد که این گفت وگوی تلفنی به ابتکار طرف ارمنی صورت گرفت و دو طرف درخصوص تشدید تنش ها در منطقه مناقشه قره باغ گفتگو کردند. رئیس جمهوری روسیه در رابطه با ازسرگیری درگیریهای گسترده در منطقه قره باغ ابراز نگرانی کرد. در این گفت و گوی تلفنی خاطرنشان شد که هم اکنون باید تمام کوشش های ممکن برای جلوگیری از گسترش دامنه رویارویی ها بکار گرفته شود و اقدامات نظامی متوقف شود.

ارمنستان خواهان انتها درگیری ها است؟

وزارت خارجه ارمنستان روز آدینه از آمادگی این کشور برای همکاری با سازمان امنیت و همکاری اروپا با هدف برقراری آتش بس در قره باغ اطلاع داد. این بیانیه وزارت خارجه ارمنستان در حالی منتشر شده است که منابع خبری از تداوم درگیری های مرزی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در صبح آدینه اطلاع دادند.

این در حالی است که وزارت دفاع جمهوری آذربایجان هم از درگیری های شدید مرزی با ارمنستان در روز آدینه اطلاع داد و وزارت دفاع ارمنستان نیز خاطرنشان کرد که نیروی هوایی این کشور یک هواپیمای جمهوری آذربایجان را منهدم نموده است.

چشم اندازی برای انتها بحران وجود دارد؟

امیر احمدیان در گفتگو با مرجع مقالات در مورد بحران قره باغ می گوید: بحران قره باغ به مساله حادی تبدیل شده و در این بین انگشت اتهام به سمت روسیه می رود؛ چونکه گفته می شود مسکو به دنبال حفظ و تداوم تنش ها در این منطقه است. همانطور که گفته می شود استان خودمختار اوستیای جنوبی و جمهوری خودمختار ابخازیا (دو منطقه جدایی طلب در جمهوری گرجستان) مناطق تحت فشار روسیه به شمار می فرایند زیرا به این طریق امکان پیوستن به ناتو برای گرجستان مهیا نیست. در اصول ناتو نیز برای پیوستن اعضای جدید آمده است که کشور مورد نظر نباید درگیری با همسایگان خود داشته باشد و تمامیت ارضی داشته باشد. از همین رو آذربایجان و ارمنستان قادر به عضویت در ناتو نیستند.

این کارشناس در مورد کوشش ها برای میانجی گری به منظور کاهش تنش ها گفت: اگر بنا به میانجی گری بود، تا به حال باید نتیجه ای حاصل می شد. روسای جمهور دو کشور نیز چندین بار با هم ملاقات داشته اند اما ثمری نداشته است. دو کشور تنها جنگ را راهکار می دانند. جنگ هم که رخ می دهد به صورت موقت ادامه پیدا می نماید. البته این بار ممکن است با دخالت ترکیه شرایط وخیم تر شود. همانطور که در خبرها داشتیم خمپاره ای به مرزهای ایران در استان آذربایجان شرقی نیز اصابت نموده است. در نتیجه تشدید درگیری ها موجب به خطر افتادن مرزهای جمهوری اسلامی ایران نیز می شود. حتی ممکن است سیل آوارگان را نیز در پی داشته باشد. مانند جنگ شروعین قره باغ در دهه 80 و 90 که باعث هجوم پناهندگان به سمت ایران شد. در بحبوحه این بحران ایران نیز به طرفین هشدارهای لازم را داده است. ما با هر دو کشور هم مرز هستیم و مرزهای درگیری این دو در نزدیکی مرزهای شمال غربی کشورمان است و تهران حق دارد که نگران امنیت ملی خود باشد.

وی در انتها گفت: قره باغ محدوده ای در داخل یک کشور است که توسط مرزهای سیاسی آن محدود شده است. ارامنه مناطق مسلمان نشین که حائل بین قره باغ و ارمنستان بوده را نیز اشغال نموده اند که موجب پیوند زمینی قره باغ و ارمنستان شد. شاید اگر درگذشته چنین اتفاقی رخ نمی داد مساله قره باغ زودتر حل می شد؛ چرا که در این صورت عقبه ای وجود نداشت.

بیشتر بخوانید:

ایران در کجای مناقشه قره باغ ایستاده است؟

آیا موشک اسکندر و هواپیمای اف 16 راهکار قره باغ است؟

بحران قره باغ برای ایران خطرآفرین است/این زخم کهنه چگونه شفا می گیرد؟

310312

منبع: خبرآنلاین
انتشار: 16 مهر 1399 بروزرسانی: 16 مهر 1399 گردآورنده: atusocialscience.ir شناسه مطلب: 1157

به "در قره باغ چه خبر است؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "در قره باغ چه خبر است؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید